PROGRAM CZYSTE POWIETRZE 2025 -

Nowa wersja programu Czyste Powietrze 2025 zaczęła obowiązywać 31 marca 2025 roku. Głównym celem programu jest poprawa jakości powietrza, poprawa efektywności energetycznej budynków przez wymianę nieefektywnego źródła ciepła i termomodernizacja domów. Program obejmuje lata 2018-2032. Umowy można będzie podpisywać do 31 grudnia 2030 r. Środki będą wydatkowane przez WFOŚiGW do 31 grudnia 2032 r.

KTO MOŻE SKORZYSTAĆ Z PROGRAMU CZYSTE POWIETRZE 2025

Program Czyste Powietrze 2025 czyli w wersji obowiązującej od 31 marca 2025 roku, jest skierowany do osób fizycznych, które:

są właścicielami lub współwłaścicielami domów jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych w budynkach posiadających wyodrębnioną księgę wieczystą
minimalny okres własności wynosi 3 lata (nie dotyczy to sytuacji spadkowych)
budynek uzyskał pozwolenie na budowę do 31 grudnia 2020 r.
inwestor to osoba fizyczna spełniająca określone kryteria dochodowe
inwestor nie jest beneficjentem programu w związku z realizacją przedsięwzięcia w innym budynku/lokalu mieszkalnym na podstawie WOD złożonego w naborze od 22.04.2024 r.

Beneficjentem można być tylko jeden raz a co za tym idzie odpada sytuacja, w której ktoś występował o dotację w Czystym Powietrzu dla dwóch różnych budynków będąc ich właścicielem. Nie ma również możliwości pozyskania dotacji dla budynku wykorzystywanego sezonowo.

POZIOMY DOFINANSOWANIA

Podstawowa dotacja wynosi do 40% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) i jest dla tych, których roczny dochód nie przekracza 135 000 zł.

Podwyższona dotacja jest do 70% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) i obowiązuje przy miesięcznym dochodzie do 2 250 zł na osobę lub 3 150 zł w gospodarstwach jednoosobowych. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie czterdziestokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Najwyższe dofinansowanie to nawet 100 proc. kosztów netto inwestycji (bez VAT). Obowiązuje przy średnim miesięcznym dochodzie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych lub 1 800 zł w gospodarstwie domowym jednoosobowym. Ponadto mogą je otrzymać osoby, które mają ustalone prawo do jednej z czterech form zasiłku – stałego, okresowego, rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. Roczny przychód z tytułu prowadzenia przez wnioskodawcę lub małżonka wnioskodawcy działalności gospodarczej może wynosić maksymalnie dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Dofinansowanie w najwyższym progu jest dla osób ubogich energetycznie a zatem dla właścicieli budynków lub lokali, w których zapotrzebowanie na energię użytkową (EU) do ogrzewania wynosi powyżej 140 kWh/m² rocznie.

PRZYGOTOWANIE DOKUMENTACJI

Przed rozpoczęciem inwestycji należy wykonać obowiązkowy audyt energetyczny wraz z dokumentem podsumowującym audyt, po jej zakończeniu – świadectwo charakterystyki energetycznej. Dokument podsumowujący audyt wypełnia audytor w GWD. Oba dokumenty obligatoryjnie sporządza osoba wpisana do rejestru uprawnionych do wystawiania świadectw (wykaz Ministerstwa Rozwoju i Technologii) i na oba można dostać dofinansowanie w Programie Czyste Powietrze 2025 – łącznie 1600 zł.

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE W PROGRAMIE CZYSTE POWIETRZE 2025

Wnioski składa się elektronicznie lecz obowiązkowo z pomocą operatora, jeśli staramy się o prefinansowanie i najwyższy poziom dofinansowania. Z pomocy operatora można skorzystać opcjonalnie przy podwyższonym poziomie dotacji bez prefinansowania. Operatorem jest pracownik gminy. W przypadku kiedy w gminie nie ma operatora, rolę operatora pełni regionalny Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).

W pozostałych przypadkach wnioski składa się: na stronie gov.pl, w urzędzie gminy lub we właściwym WFOŚiGW.

Dofinansowanie można otrzymać na:

wymianę pozaklasowego kotła na paliwo stałe na nowe źródło ciepła niewykorzystujące paliw stałych i gazu (poza kotłem zgazowującym drewno)
termomodernizację, w tym: ocieplenie przegród, stolarkę okienną i drzwiową, bramy garażowe, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.

Wybierając jako źródło ogrzewania pompę ciepła, kocioł zgazowujący drewno lub na pellet obowiązkowo należy korzystać z tzw. listy ZUM (lista zielonych materiałów i urządzeń). Warto pamiętać, że lista ZUM to bezpłatna pomoc w wyborze urządzeń i materiałów kwalifikujących się do dofinansowania w programie.

ROZPOCZĘCIE INWESTYCJI

Po otrzymaniu pozytywnej decyzji o dofinansowaniu, można rozpocząć realizację inwestycji. Zakres inwestycji musi być zgodny z audytem energetycznym i potwierdzony fakturami. Podatek od towarów i usług (VAT) nie jest kosztem kwalifikowanym, zatem jego koszt będzie ponosił zawsze beneficjent. W przypadku korzystania z pomocy operatora, to on będzie monitorował cały proces, sprawdzając, czy prace są realizowane zgodnie z wytycznymi.

ZAKOŃCZENIE INWESTYCJI

Po zakończeniu prac, obowiązkowo beneficjent musi wykonać świadectwo charakterystyki energetycznej, potwierdzające zmniejszenie zapotrzebowania na energię do ogrzewania.

Dotacja jest wypłacana przez WFOŚiGW w całości lub w maksymalnie trzech częściach. Możliwe jest zatem złożenie do 3 wniosków o płatność w programie Czyste Powietrze 2025. Do wniosku o płatność załączyć należy faktury. Po zakończeniu inwestycji i uzyskaniu świadectwa charakterystyki energetycznej, beneficjent składa wniosek o wypłatę dotacji (w całości lub ostatniej transzy).

Możliwe jest prefinansowanie (zaliczka) do 35% kosztów, natomiast można je otrzymać tylko w przypadku najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania. W takim przypadku, beneficjent przedkłada umowy z wykonawcami na realizację inwestycji, a zaliczka jest wypłacana na konto wykonawcy. Przy tej formie jest obowiązkowe wsparcie operatora.

STANDARDY ENERGETYCZNE

W wyniku modernizacji ze środków z programu Czyste Powietrze 2025, budynek powinien spełniać po modernizacji określone standardy energetyczne.

Lp.	Wartość wskaźnika energii użytkowej (EU) do ogrzewania budynku/lokalu		Rodzaj modernizacji
	Przed	Po modernizacji
1	Poniżej 80 kWh/m²rok	Poniżej 80 kWh/m²rok	Tylko wymiana źródła ciepła
2	80 ÷ 140 kWh/m²rok	Gdy tylko wymieniane jest źródło ciepła – EU bez zwiększenia	Tylko źródło ciepła Źródło ciepła + modernizacja Tylko modernizacja jeśli jest już efektywne źródło ciepła
		Gdy realizowana jest termomodernizacja – Poniżej 80 kWh/m²rok przy równoczesnym zmniejszeniu wskaźnika EU o min. 40%
3	Powyżej 140 kWh/m²rok	Poniżej 140 kWh/m²rok przy równoczesnym zmniejszeniu wskaźnika EU o min. 40%	Źródło ciepła + modernizacja Tylko modernizacja jeśli jest już efektywne źródło ciepła

MAKSYMALNE KWOTY JEDNOSTKOWE PROGRAMU CZYSTE POWIETRZE 2025

W celu ograniczenia zawyżania kosztów, przywrócono maksymalne kwoty dotacji jednostkowych.

Lp.	Nazwa kosztu	MAKSYMALNE KWOTY DOTACJI
		Podstawowy poziom dofinansowania	Podwyższony poziom dofinansowania	Najwyższy poziom dofinansowania
		do 40% kosztów kwalifikowanych	do 70% kosztów kwalifikowanych	do 100% kosztów kwalifikowanych
1	Ocieplenie stropów / poddaszy	80 zł/m²	140 zł/m²	200 zł/m²
2	Ocieplenie podłóg	60 zł/m²	105 zł/m²	150 zł/m²
3	Ocieplenie ścian	100 zł/m²	175 zł/m²	250 zł/m²
4	Stolarka okienna	480 zł/m²	840 zł/m²	1 200 zł/m²
5	Stolarka drzwiowa	1 000 zł/m²	1 750 zł/m²	2 500 zł/m²
6	Bramy garażowe	600 zł/m²	1 050 zł/m²	1 500 zł/m²
7	Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła	6 680 zł/zestaw, w tym 800 zł/szt. w przypadku rekuperatorów ściennych	11 690 zł/zestaw, w tym 1 400 zł/szt. w przypadku rekuperatorów ściennych	16 700 zł/zestaw, w tym 2 000 zł/szt. w przypadku rekuperatorów ściennych

NA CO MOŻNA DOSTAĆ DOTACJĘ W RAMACH PROGRAMU CZYSTE POWIETRZE 2025

Dotację w Programie Czyste Powietrze 2025 można dostać na wymianę źródła ciepła i termomodernizację, w tym na:

Wymianę „kopciucha” na nowe efektywne i ekologiczne źródło ciepła,
Modernizację instalacji grzewczej,
Ocieplenie budynku,
Wymianę okien i drzwi,
Zakup rekuperacji, czyli wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,
Audyt energetyczny,
Świadectwo charakterystyki energetycznej.

Pełny katalog kosztów kwalifikowanych znajduje się w załączniku nr 2 do programu.

Poniżej znajduje się kalkulator, który w przybliżony sposób wyliczy z jakiego poziomu dofinansowania można skorzystać oraz jaką maksymalną dotację można otrzymać.

Kalkulator Programu „Czyste Powietrze”

Choć kalkulator opracowany został na podstawie PPCP i załącznika nr 2 do Programu Priorytetowego, należy go traktować wyłącznie jako pomoc.

DOTACJA DLA BUDYNKÓW DOBRZE DOCIEPLONYCH

Modernizacja w ramach Programu Czyste Powietrze 2025 jest również możliwa w przypadku budynków, których współczynnik energii użytkowej na ogrzewanie jest niższy niż 80 kWh/m²rok. Jeśli budynek posiada przestarzałe źródło ciepła na paliwo stałe – zatem niższe niż 5 klasa wg EN 303-5 – koszty kwalifikowane dotyczą:

demontażu starego źródła ciepła,
zakupu i montażu nowego źródła ciepła zgodnego z programem,
wymiany instalacji c.o. i c.w.u.,
wykonania dokumentacji technicznej.

OKREŚLENIE DATY ROZPOCZĘCIA I ZAKOŃCZENIA INWESTYCJI

Rozpoczęcie przedsięwzięcia oznacza poniesienie pierwszego kosztu kwalifikowanego, czyli datę wystawienia pierwszej faktury lub innego dokumentu księgowego. Może to nastąpić nie wcześniej niż sześć miesięcy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie w programie Czyste Powietrze 2025. Przedsięwzięcie jest zakończone w dniu wystawienia ostatniej faktury lub innego dokumentu potwierdzającego wykonanie prac. Oznacza to rzeczowe zakończenie wszystkich działań objętych umową o dofinansowanie i umożliwia prawidłową eksploatację zamontowanych urządzeń. Maksymalny czas realizacji przedsięwzięcia powinien wynieść do 24 miesięcy od daty złożenia wniosku.

OBOWIĄZKI WNIOSKODAWCY PROGRAMU CZYSTE POWIETRZE 2025

Aby otrzymać dotację, wnioskodawca musi:

zlecić wykonanie audytu energetycznego przez inżyniera budownictwa (patrz rozdział: „Wymagania wobec audytora …”) przed rozpoczęciem inwestycji a wraz z nim dokumentu podsumowującego audyt energetyczny, ocenę stanu technicznego oraz inwentaryzację techniczno-budowlaną,
po zakończeniu przedsięwzięcia przedstawić świadectwo charakterystyki energetycznej sporządzone przez certyfikatora energetycznego, które potwierdzi spełnienie wymogów programu,
wykonać cały zakres prac wskazany w dokumencie podsumowującym audyt,
trzeba pamiętać, że po realizacji inwestycji w budynku nie może być użytkowane źródło ciepła niższej klasy niż 5.
trwale wyłączyć z użytku i potwierdzić odpowiednim dokumentem (np. karta zezłomowania), źródła nieefektywne energetycznie.

Trzeba też pamiętać, że wnioskodawca nie może sprzedać nieruchomości w trakcie realizacji przedsięwzięcia. Jednak jeśli sprzedaż nastąpi przed wypłatą całości dotacji, dofinansowanie nie zostanie wypłacone. Przez 5 lat od zakończenia inwestycji budynek/lokal musi pozostać obiektem mieszkalnym. W tym czasie nie można demontować urządzeń objętych dotacją ani instalować nowych źródeł ciepła niespełniających wymagań programu.

WYMAGANIA WOBEC AUDYTORA I JEGO ROLA

Aby sporządzić Dokument Podsumowujący (DPAE) wymagany w ramach programu Czyste Powietrze 2025, audytor musi posiadać uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków i figurować na oficjalnym wykazie Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Kluczowym elementem audytu jest przeprowadzenie wizji lokalnej, wykonanie dokumentacji zdjęciowej oraz sporządzenie szczegółowej inwentaryzacji techniczno-budowlanej wraz z kompleksową oceną stanu technicznego budynku. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. 2019 poz. 831), czynności te mogą być wykonywane jedynie przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Rozporządzenie to jasno definiuje, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, w tym ocena stanu technicznego i inwentaryzacja budowlana, wymagają uprawnień budowlanych i wpisu do izby samorządu zawodowego Inżynierów Budownictwa. Za wykonywanie tych czynności bez wymaganych uprawnień zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane grożą surowe kary. Zatem audytor musi być inżynierem budownictwa.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ I WYMAGANIA DOTYCZĄCE AUDYTORA

Audytor energetyczny opracowujący DPAE w ramach programu Czyste Powietrze 2025 składa oświadczenia pod odpowiedzialnością karną, przez co jego odpowiedzialność zawodowa i prawna znacząco wzrasta. W oświadczeniach audytor potwierdza zapoznanie się ze wszystkimi wymaganiami programu, wykonanie audytu zgodnie z przepisami oraz autentyczność przekazanych informacji. Dodatkowo audytor wypełnia szereg tabel w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD), wpisując nie tylko dane wynikające z audytu energetycznego, ale także informacje dotyczące emisji zanieczyszczeń takich jak pył PM10 oraz benzo(a)piren, wymagające dodatkowych obliczeń na podstawie danych KOBiZE. Składanie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej sprawia, że audytor jest szczególnie narażony na konsekwencje prawne w przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości lub błędów. Ryzyko to wymaga od audytora wyjątkowej staranności, dokładności i rzetelności w przygotowaniu dokumentów, gdyż każda nieścisłość może prowadzić do poważnych sankcji prawnych, w tym odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania lub niedopełnienie obowiązków zawodowych.

ŁĄCZENIE DOFINANSOWANIA W PROGRAMIE CZYSTE POWIETRZE 2025 Z INNYMI PROGRAMAMI

Łączenie dofinansowania z Programu Czyste Powietrze 2025 z innymi programami jest możliwe, ale tylko jeśli dotyczą innego zakresu inwestycji:

program „Mój Prąd” – można uzyskać dofinansowanie na inne elementy modernizacji niż te sfinansowane z Czystego Powietrza,
program „Stop Smog” – podobnie jak wyżej, dofinansowanie dotyczy innego zakresu inwestycji,
inne środki publiczne – można korzystać z dodatkowych dotacji, ale łączna wartość dofinansowania nie może przekroczyć 100% kosztów kwalifikowanych.

Jeśli chcesz zlecić wykonanie badania termowizyjnego, audytu energetycznego, inwentaryzacji techniczno-budowlanej lub uzyskać fachową poradę w zakresie pomp ciepła, czy termomodernizacji, zachęcamy do kontaktu z nami – tel.: 570 058 524; e-mail: biuro@inwentadom.pl

Polecamy również inne nasze artykuły z tej serii:

Pozostałe nasze artykuły znajdują się w dziale „blog” na stronie: www.inwentadom.pl/blog/

PROGRAM CZYSTE POWIETRZE 2025